3D baskının fiyatı tek bir şeye değil, altı kaleme bağlıdır: kullanılan malzemenin ağırlığı, makinenin süresi, dolgu oranı ve duvar sayısı, destek yapısı, seçilen teknoloji ve varsa son işlem. Aynı modelin fiyatı bu kalemlere göre kat kat değişebilir.
Bu yazı her kalemin fiyatı neden hareket ettirdiğini fiziksel sebebiyle anlatıyor ve sonunda maliyeti düşürmenin dürüst yollarını veriyor — her birinin size neye mal olduğuyla birlikte.
1. Malzeme ağırlığı
En doğrudan kalem. Fiyat hacimle değil gramla hesaplanır, çünkü satın alınan şey makaradaki kilogramdır. Bir parça ne kadar malzeme tüketirse maliyeti o kadar artar.
Önemli ayrıntı: ağırlık, parçanın dış ölçüsüyle doğru orantılı değildir. İçi boş basılan bir küp, aynı boyuttaki dolu bir küpten çok daha hafiftir. Bu yüzden "10 cm'lik parça ne kadar" sorusunun cevabı yoktur; "kaç gram" sorusunun vardır.
2. Baskı süresi
Makine çalıştığı sürece iki şey harcar: elektrik ve makinenin kendisinin kullanım ömrü. Elektrik kalemi hesaplanabilir — Printopia'nın hesaplayıcısı FDM için 200 W, reçine için 100 W tipik güç varsayar ve bunu birim elektrik fiyatıyla çarpar.
Ama süre yalnızca elektrik demek değildir. Bir yazıcı 14 saat tek bir işe bağlıysa o sürede başka iş yapamaz; ticari bir baskıcının fiyatındaki en büyük kalem çoğu zaman malzeme değil, makine zamanıdır.
3. Dolgu oranı ve duvar sayısı
Dolgu (infill), parçanın içinin ne kadar dolu basılacağıdır. Ağırlığı doğrusal olarak etkilemez, çünkü dış kabuk her hâlükârda basılır. Printopia'nın hesaplayıcısı bunu şöyle modeller: ağırlığın yaklaşık %30'u sabit kabuk, kalan %70'i dolgu oranıyla ölçeklenir.
Pratikteki anlamı: dolguyu %100'den %20'ye düşürmek maliyeti %80 değil, kabaca yarı yarıya düşürür. Yine de en etkili tek ayardır.
4. Destek yapısı
Havada kalan yüzeylerin altına basılan geçici yapılar. İki kez ödersiniz: bir kez malzeme olarak, bir kez süre olarak — ve sonunda çöpe gider. Üstelik desteğin değdiği yüzey pürüzlü çıkar, yani temizlik işi de doğurur.
Parçanın tablaya nasıl yerleştirildiği desteği belirler. Aynı model, 90 derece döndürülerek neredeyse desteksiz basılabilir hâle gelebilir.
5. Teknoloji
Printopia'nın kapsadığı teknolojiler: FDM, SLA, SLS, MJF, DMLS. Fiyat farkı hem malzeme hem makine sınıfından gelir. FDM en yaygın ve en ucuz olanıdır; reçine (SLA) daha yüksek detay verir ama malzemesi daha pahalıdır ve yıkama/kürleme adımları ekler; SLS ve üstü, endüstriyel makine sınıfına geçer.
Malzeme fiyatları da kendi arasında ciddi biçimde ayrışır: PLA ile PC ya da nylon arasında birkaç kat fark vardır. Hangi malzemenin hangi işe uygun olduğunu malzeme özellikleri sayfasında karşılaştırabilirsiniz.
6. Son işlem
Zımpara, astar, boya, epoksi kaplama, reçinede yıkama ve UV kürleme. Bunlar insan emeğidir ve genellikle saat üzerinden fiyatlanır. Küçük bir parçanın boyanması, basılmasından pahalı olabilir.
Şeffaf olmak gerekirse: Printopia'nın maliyet hesaplayıcısı son işlem emeğini modellemiyor. Hesaplayıcının verdiği rakam malzeme ve makine tarafıdır; cilalı bir sonuç bekliyorsanız üstüne emek eklenecektir.
Örnek: bir hesap nasıl yürür
Aşağıdaki, bir modeldir — teklif değildir. 40 gramlık, %20 dolgulu, PLA bir parça için sıra şöyledir:
- Etkin ağırlık. Dolgu çarpanı: 0,30 + (0,20 × 0,70) = 0,44. 40 g × 0,44 ≈ 17,6 g etkin malzeme.
- Malzeme maliyeti. 17,6 g, kilogram fiyatının binde 17,6'sı kadar tutar.
- Makine zamanı. Süre × 200 W × birim elektrik fiyatı, üstüne makinenin meşgul olduğu sürenin karşılığı.
- Destek ve fire. Destek varsa 1. ve 3. adımlara eklenir.
Kendi parçanız için bu hesabı maliyet hesaplayıcıyla yapabilirsiniz. Çıkan rakam bir tahmindir: gerçek fiyat, dosyanın dilimlenmesinden sonra netleşir.
Maliyeti düşürmenin dürüst yolları
| Ne yapılır | Kazanç | Bedeli |
|---|---|---|
| Dolgu oranını düşürmek | En büyük tek kazanç | Parça zayıflar; yük alan parçada yapılmaz |
| Parçayı döndürmek | Destek azalır ya da biter | Katman yönü değişir; dayanım yönü de değişir |
| Parçayı bölüp yapıştırmak | Destek ve yükseklik azalır | Birleşim yeri zayıf nokta olur, emek doğar |
| Daha ucuz malzemeye geçmek | Doğrudan malzeme kazancı | Isı/UV/darbe dayanımı düşebilir |
| Katman yüksekliğini artırmak | Süre kısalır | Yüzey kalitesi düşer, detay kaybolur |
| Duvar sayısını azaltmak | Malzeme ve süre | Basınç ve darbe dayanımı azalır |
Bu listede olmayan bir yol daha var ve en etkilisi genellikle odur: parçayı yeniden tasarlamak. Gereksiz kalınlığı olan bir model, hangi ayarla basılırsa basılsın pahalıdır.
Özet
Fiyatı gram, süre ve dolgu belirler; teknoloji ve son işlem katlar. Bir tahmin için hesaplayıcıyı kullanın, gerçek bir fiyat için modelinizi baskı hizmetine yükleyin. Kendiniz basacaksanız filamenti hammadde kategorisinden alabilirsiniz.