Kısa cevap: PLA, kolay basılan ve detayı iyi çıkan bir masaüstü malzemesidir; ısıya ve dış mekâna dayanmaz. PETG daha zor basılır ama neme, darbeye ve sıcaklığa dayanır. Parça bir rafta duracaksa PLA, kullanılacaksa genelde PETG.
Bu yazı ikisini yan yana koyuyor, ne zaman hangisinin doğru olduğunu somut durumlarla anlatıyor ve yazıcıda neyi değiştirmeniz gerektiğini söylüyor. Tüm değerler Printopia'nın malzeme özellikleri tablosundan alınmıştır.
Tek tabloda fark
| Özellik | PLA | PETG |
|---|---|---|
| Nozul sıcaklığı | 190–220 °C | 230–250 °C |
| Tabla sıcaklığı | 50–60 °C | 75–85 °C |
| Yoğunluk | 1,24 g/cm³ | 1,27 g/cm³ |
| Dayanım | Orta | Yüksek |
| Esneklik | Sert | Yarı esnek |
| Neme dayanım | Zayıf | İyi |
| Baskı kolaylığı | Çok kolay | Orta |
| Dış mekân | Uygun değil | Sınırlı (UV için ASA daha iyi) |
Tablodaki en belirleyici satır sıcaklık farkı değil, dayanım ve esneklik satırı. PLA sert ama kırılgandır: yük altında bükülmez, çatlar. PETG yarı esnektir; aynı yükte önce eğilir, kolay kolay kopmaz. Bir menteşe, bir klips ya da vidalanacak bir parça için bu fark, sıcaklıktan çok daha önemlidir.
PLA'yı ne zaman seçmelisin
- İlk makaranız. Kapalı kasa istemez, koku yapmaz, tabla yapışması sorun çıkarmaz. Yazıcıyı öğrenirken değişkeni azaltmak en doğrusudur.
- Detay ve yüzey. Minyatür, maket, sergilenecek parça — PLA keskin köşeleri ve ince ayrıntıyı daha temiz çıkarır.
- Prototip. Ölçü tutuyor mu, parça yerine oturuyor mu diye basılan tek kullanımlık parçalar.
- Boyutsal kararlılık. Büzülmesi düşüktür; büyük ve düz parçalarda köşe kalkması (warping) daha az görülür.
PLA'nın gerçek sınırı: sıcaklık
PLA'nın en bilinen kusuru yaz aylarında ortaya çıkar. Güneş altındaki bir araçta gösterge paneli üzerine konan PLA bir telefon tutucusu, kimse ona dokunmadan yumuşayıp şeklini kaybedebilir. Aynı şey camekânda duran, radyatör üstündeki ya da bir motorun yanındaki parça için de geçerlidir. Tablodaki ifadeyle: düşük ısı dayanımı, dış mekâna uygun değil.
PETG'yi ne zaman seçmelisin
- Kullanılacak parçalar. Tutamak, kanca, braket, kapak mandalı — takılıp çıkarılan, zorlanan her şey.
- Nemli ortam. Banyo, mutfak, dış hava koşullarına kısa süreli maruz kalan parçalar.
- Darbe alan parçalar. Düşme ihtimali olan, üzerine basılabilecek parçalar.
- Gıdayla temas. PETG'nin gıdayla temasa uygun varyantları vardır — ama makaranın kendisinin bunu belgelemesi gerekir; "PETG" yazması tek başına yeterli değildir. Ayrıca katman izleri bakteri tutar, bu yüzden tekrar kullanılan gıda kaplarında baskı parça iyi bir seçim değildir.
PETG'nin gerçek sınırı: baskı davranışı
PETG basmak PLA basmak gibi değildir. İki tipik sorun:
- İpliklenme (stringing). Malzeme akışkan kalır ve nozul boşlukta gezerken ince teller bırakır. Çözüm geri çekme (retraction) mesafesini ve hızını ayarlamak, sıcaklığı aralığın alt ucuna çekmektir.
- Tablaya fazla yapışma. PLA'da sorun yapışmamaktır; PETG'de tam tersi olur, cam tablaya öyle yapışır ki sökerken yüzeyden parça kopabilir. İnce bir ayırıcı kat ya da PEI yüzey işi çözer.
Yazıcıyı nasıl ayarlarsın
PLA'dan PETG'ye geçerken dört şey değişir:
- Sıcaklık. Nozul 190–220 °C'den 230–250 °C'ye, tabla 50–60 °C'den 75–85 °C'ye çıkar.
- Soğutma. PLA'da fan genelde tam açıktır; PETG'de fazla soğutma katmanlar arası yapışmayı zayıflatır. Fanı kısmak dayanımı artırır.
- Hız. PETG'yi yavaşlatmak ipliklenmeyi de yüzey kalitesini de düzeltir.
- Geri çekme. PLA ayarları PETG'de ipliklenme bırakır; bu ayarı malzemeye özel tutmak gerekir.
Ya üçüncü bir seçenek gerekiyorsa
Bazı işler ikisine de uygun değildir:
- Sürekli güneş alan dış mekân parçası: ASA. UV dayanımı daha yüksektir ve tam da bu yüzden dış mekân için tercih edilir (240–260 °C nozul, 95–110 °C tabla, kapalı kasa ister).
- Esnemesi gereken parça: TPU (220–250 °C nozul). Direkt sürücü ekstruder ve düşük baskı hızı gerektirir.
- Yüksek sıcaklık ve darbe: Nylon ya da PC. İkisi de kapalı kasa ister; nylon ayrıca nem çeker ve kurutulması gerekir.
Hangi işe hangi malzemenin uyduğundan emin değilseniz malzeme öneri aracı ihtiyacınıza göre bir karşılaştırma çıkarıyor; tüm malzemelerin tam değerleri de malzeme özellikleri sayfasında.
Özet
Parça duracaksa PLA, çalışacaksa PETG. Emin değilseniz, parçanın bir yaz günü kapalı bir arabada ne olacağını düşünün: cevabınız "deforme olur" ise PETG'ye geçin. Filament almak için hammadde kategorisine bakabilir, yazıcınız yoksa modelinizi yükleyip baskı hizmeti alabilirsiniz.